Mesterolon is een van de weinige androgenen die beschikbaar zijn in pillen zonder 17-alfa-alkylering. Hoe het molecuul de darm en lever passeert, wat er onderweg mee gebeurt en waarom de orale biologische beschikbaarheid laag blijft, vertellen de redactie.
Waarom de meeste androgenen niet goed werken in pillen
Alles wat een persoon inslikt, nadat het in de darmen is opgenomen, komt niet in de algemene bloedbaan terecht, maar komt in de poortader terecht, die het bloed rechtstreeks naar de lever transporteert. Farmacologen noemen dit ‘filter’ het first-pass-effect. Het is vooral streng voor steroïde hormonen: de lever beschikt over een krachtige reeks enzymen die steroïden oxideren, verminderen en conjugeren.
Natuurlijk testosteron in pillen wordt tijdens de eerste passage bijna volledig geïnactiveerd. DHT ondergaat hetzelfde lot: de 3-ketogroep wordt snel gereduceerd en de 17-bèta-hydroxyl wordt geoxideerd om inactieve metabolieten te vormen die in de urine worden uitgescheiden.
Farmacologen uit de twintigste eeuw hebben verschillende manieren gevonden om de lever te omzeilen. De bekendste is 17-alfa-alkylering, die een hoge biologische beschikbaarheid geeft, maar de hepatotoxiciteit verhoogt. Andere routes zijn absorptie via het lymfestelsel (zoals bij oraal testosteronundecanoaat in oliecapsules), transdermale vormen en A-ringmodificaties.
Mesterolon behoort tot de laatste groep. De orale activiteit is niet te danken aan alkylering op positie 17, maar aan de methylgroep op positie 1-alfa, die het molecuul gedeeltelijk beschermt tegen ring A-enzymen.
Hoe 1-alfa-methyl het molecuul beschermt
De methylgroep op de 1-alfa-positie bevindt zich naast de 3-ketogroep en creëert een ruimtelijk obstakel voor enzymen die deze plek verkleinen. Hierdoor "glipt" een deel van de mesterolonmoleculen ongewijzigd door de lever en bereikt het in actieve vorm de algemene bloedbaan.
Deze bescherming is echter gedeeltelijk. De 17-bèta-positie blijft open voor oxidatie en een aanzienlijk deel van de dosis wordt nog steeds gemetaboliseerd tijdens de eerste passage. In farmacologische referentiebronnen wordt de orale biologische beschikbaarheid van mesterolon als laag geschat; exacte numerieke waarden bij mensen zijn beperkt in onderzoek, en de redactie noemt geen specifieke percentages om geen verkeerde indruk van nauwkeurigheid te wekken.
Belangrijk is dat 1-alfa-methyl mesterolon niet 17-alfa-gealkyleerd maakt. Daarom heeft het, in tegenstelling tot methyltestosteron of stanozolol, geen klassiek profiel van cholestatische hepatotoxiciteit, hoewel de lever het belangrijkste orgaan van zijn metabolisme blijft.
Een soortgelijk principe – wijziging van ring A – werd gebruikt in methenolone. Beide stoffen hebben een beperkte orale activiteit, die in de medische praktijk werd gecompenseerd door meerdere keren per dag tabletten in te nemen.
Absorptie, distributie en uitscheiding
Na opname in de darmen en via de lever circuleert het actieve deel van mesterolon in het bloed, voornamelijk in eiwitgebonden toestand. Een kenmerk van de stof dat in farmacologische beoordelingen wordt opgemerkt, is de hoge affiniteit voor geslachtshormoonbindend globuline (SGH). De binding aan eiwitten beïnvloedt hoeveel van het medicijn beschikbaar is voor weefsels en hoe snel het wordt uitgescheiden.
De belangrijkste metabolische reacties zijn de reductie van de 3-ketogroep met de vorming van 3-alfa-hydroxymetabolieten en de oxidatie van 17-bèta-hydroxyl. De belangrijkste metaboliet die in de urine wordt aangetroffen, is 1-alfa-methyl-androsteron (1α-methyl-5α-androstan-3α-ol-17-on). Hij is het, samen met andere metabolieten, waar antidopinglaboratoria naar op zoek zijn (Schänzer, 1996).
Vóór uitscheiding binden metabolieten zich aan glucuronzuur in de lever, worden wateroplosbaar en worden voornamelijk in de urine uitgescheiden. Dit proces – conjugatie – is typisch voor alle androgenen.
| Fase | Wat er gebeurt | Waar |
|---|---|---|
| Absorptie | Binnenkomst vanuit de darmen in de poortader | Dunne darm |
| Eerste doorgang | Reductie van ring A, oxidatie van 17-β-OH, inactivatie van een groot deel van de dosis | Lever |
| Distributie | Binding aan SHBG en albumine, afgifte aan weefsels | Bloed |
| Werking | Activering van androgeenreceptoren | Doelweefsels |
| Uitscheiding | Glucuronidatie en uitscheiding van metabolieten | Lever, nieren |
Werkingsduur en praktische gevolgen
Getabletteerde androgenen zonder ester hebben een relatief korte circulatietijd: de halfwaardetijd wordt gemeten in uren en niet in dagen, zoals bij injecteerbare esters. Dat is de reden waarom mesterolon in de instructies van de fabrikant werd voorgeschreven om meerdere keren per dag te worden ingenomen - zo wordt een gelijkmatigere concentratie gehandhaafd.
Lage en variabele biologische beschikbaarheid betekent dat concentraties bij verschillende mensen bij dezelfde inname aanzienlijk kunnen verschillen. De absorptie kan worden beïnvloed door voedsel, darmaandoeningen, leverenzymactiviteit en andere geneesmiddelen die deze enzymen induceren of remmen.
Het uitgebreide levermetabolisme verklaart waarom bij de veiligheidsbeoordeling nog steeds rekening wordt gehouden met de lever: zelfs een niet-gealkyleerde steroïde veroorzaakt een metabolische belasting, vooral bij alcohol, andere hepatotoxische stoffen of bij een leverziekte.
Vanuit het oogpunt van laboratoriumdiagnostiek is het belangrijk om te begrijpen: standaard testosteron-immunoassays identificeren mesterolon niet als testosteron. Een persoon kan een laag testosterongehalte in het bloed hebben en tegelijkertijd uitgesproken androgene effecten hebben van een synthetisch androgeen. Dit moet bij de interpretatie van de tests aan de arts worden gemeld.
Kort over de factoren die de hoeveelheid werkzame stof in het bloed beïnvloeden:
- activiteit van leverenzymen en het gebruik van medicijnen die deze veranderen;
- voedselinname en de toestand van het spijsverteringskanaal;
- niveau van SHBG, dat het aandeel van de gebonden stof bepaalt;
- leverziekte en alcoholgebruik.
Detectie bij dopingcontrole
Metabolieten van mesterolon worden bepaald door middel van gas- en vloeistofchromatografie-massaspectrometrie. Omdat de 1-alfa-methylgroep in de metabolieten behouden blijft, hebben ze een karakteristieke structuur die gemakkelijk te onderscheiden is van endogene steroïden.
Moderne laboratoria bestuderen ook langlevende metabolieten, waardoor het "detectievenster" wordt vergroot. De exacte timing hangt af van de dosis, de duur, het individuele metabolisme en de gevoeligheid van de methode, dus eventuele "opnametabellen" van internet hebben geen praktische waarde.
Mesterolon is opgenomen in sectie S1 van de WADA-verboden lijst en is zowel binnen als buiten competitie verboden. Er zijn geen ‘veilige’ termen voor atleten.
U moet ook rekening houden met het risico van besmetting van voedingssupplementen met androgenen: de atleet is verantwoordelijk voor elke verboden stof in zijn lichaam.
Redactionele conclusies
De orale activiteit van mesterolon wordt verzorgd door de 1-alfa-methylgroep, niet door 17-alfa-alkylering, waardoor het gedeeltelijk beschermd is tegen leverenzymen en een lage biologische beschikbaarheid heeft.
De belangrijkste stofwisselingsroute is de lever. De belangrijkste metaboliet in de urine is 1-alfa-methyl-androsteron, dat wordt gebruikt bij de dopingcontrole.
De korte werkingsduur en variabele absorptie maken de effecten van het medicijn zonder medische controle slecht voorspelbaar.
We raden u aan ook onze materialen te lezen over het werkingsmechanisme van mesterolon, de vaak voorkomende bijwerkingen ervan en de tests die moeten worden gecontroleerd bij het gebruik van androgenen.
Lijst met gebruikte literatuur
- Kicman AT. Pharmacology of anabolic steroids. Br J Pharmacol. 2008;154(3):502â521.
- Schänzer W. Metabolism of anabolic androgenic steroids. Clin Chem. 1996;42(7):1001â1020.
- Handelsman DJ. Androgen physiology, pharmacology, use and misuse. In: Feingold KR, et al., eds. Endotext. South Dartmouth (MA): MDText.com.
- Nieschlag E, Behre HM, Nieschlag S (eds). Testosterone: Action, Deficiency, Substitution. 4th ed. Cambridge University Press; 2012.
- LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury. Androgenic Steroids. Bethesda (MD): National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases.
- World Anti-Doping Agency. The World Anti-Doping Code: International Standard. Prohibited List. Montreal: WADA; Ñинна ÑедакÑÑÑ.
